Yüksek Fen Kurulu Tanımı Neyi İşaret Ediyor?
Elektrik güvenliği alanında uzun süredir fark edilmeden sürdürülen kavramsal bir hata, bugün hem projelendirme hem de uygulama aşamalarında ciddi teknik boşluklara yol açmaktadır. Bu hata, SPD (Parafudr) ile SSD (Aşırı Gerilim Sönümleyici) kavramlarının aynı şeymiş gibi ele alınmasıdır.

Oysa Yüksek Fen Kurulu birim fiyat tarifesinde yer alan tanım, teknik olarak SPD’yi değil, SSD’yi tarif etmektedir. Bu ayrım yapılmadığı sürece, sahada gerçek bir aşırı gerilim korumasından söz etmek mümkün değildir; çünkü proje mühendisinden ihtiyaç duyan kurum/kuruluşa kadar herkes oradaki tarifi esas alarak koruma yaptığını sanabilir.

SPD (Parafudr) Nedir, Ne Değildir?

SPD’ler (Surge Protection Devices – Parafudr), temelde aşırı gerilim sırasında oluşan aşırı akımı toprağa iletmek üzere tasarlanmış cihazlardır.

Bu nedenle:
• Tüm SPD datasheet’lerinde test kriterleri kA (kiloamper) cinsinden verilir
• Testler, paralelde yük bağlı olmadan, yalnızca darbe akımının toprağa aktarımını ölçer
• Amaç, oluşan aşırı gerilimi ya da enerjiyi sönümlemek değil, toprağa deşarj etmektir.

Bugün dünyadaki hiçbir parafudr üreticisinin datasheet’inde “aşırı gerilim koruması” ifadesi yer almaz.

Test Sistematiği Gerçeği

SPD testleri paralelde hiçbir yük bulunmadan yapılır.

Bu test yaklaşımı, alçak gerilimde hassas elektronik sistemlerin korunması için yeterli değildir.

SSD (Aşırı Gerilim Sönümleyici) Neyi Farklı Yapar?

SSD’ler gerilimi sönümleyerek yükleri çalışır haldeyken korur.

Nötr Koruması: SPD’de Yok, SSD’de Var

Nötr koruması yalnızca SSD’ye özgüdür.

Alçak Gerilim – Orta Gerilim Ayrımı

SPD’ler orta ve yüksek gerilim için uygundur, alçak gerilimde yetersizdir.

Yüksek Fen Kurulu Tarifesi ve Projelendirme Gerçeği

Tanım doğrudan SSD teknolojisini işaret etmektedir.

Kavramları Doğru Tanımlarsak, Uygun Korumayı Yapmış Oluruz

Hasar oluşursa yangına dönüşebilir, hasar önlenirse yangınların bir bölümü de başlamaz.